Geschiedenis

 

Een overzicht van de geschiedenis van capoeira en capoeira regional.

18de eeuw – Opduiken van de term ‘capoeira’ (i.e. ongeveer 200 jaar na het begin van de slavenhandel)

1808 – Dom Joao VI vlucht met zijn hofhouding van Portugal naar Brazilië ten gevolge van de Napoleontische oorlogen. Hij vestigt het centrum van zijn rijk in Brazilië. De nieuwkomers zijn ervan overtuigd dat ze de cultuur van een onderdrukt volk moeten uitwissen om ze succesvol onder 

het juk te houden. Dit in tegenstelling tot wat voordien gangbaar was in Brazilië. Voordien bekeek men de culturele uitingen van de slaven als een uitlaatklep. Men begint systematisch de Afrikaans geïnspireerde cultuur van de slaven te verbieden. Dit op alle vlakken, waaronder religie.

1815 – Brazilië wordt een koninkrijk

1820 - Vermelding van de maltas in Salvador, Rio de Janeiro en andere steden. Malta's waren criminele bendes. Vele leden van deze malta's deden aan capoeira. Bijgevolg werd capoeira verder geassocieerd met criminaliteit. Hoewel de malta's in een later stadium werden uitgeroeid, ziet men gelijkaardige bendes in de favelas van Rio.

 1822 – Brazilië verklaart zijn onafhankelijkheid > Ontstaan van het Braziliaans keizerrijk.

 1828 – Capoeiristas helpen de muiterij van buitenlands huurlingen te onderdrukken. De Duitse en Ierse huurlingen waren gerecruteerd in het buitenland om te vechten in de Braziliaans-Argentijnse oorlog (1825-1828). Toen ze ontdekten dat de beloften gemaakt door de Braziliaanse overheid niet werden vervuld rebelleerden ze. De huurlingen bezetten grote delen van Rio de Janeiro. De rebellie werd uiteindelijk onderdrukt door de lokale bevolking met hulp van mariniers van Franse en Britse oorlogsschepen.

1850 – Afschaffen handel in slaven

 1865 – Oorlog van Brazilië, Argentinië en Uruguay tegen Paraguay. Regimenten capoeirista’s werden gecreëerd om te vechten in de frontlinies. Het gebruiken van slaven als kannonenvoer was een taktiek van de overwegend blanke militairen om zelf grotendeels buiten schot te blijven. Een wet werd gestemd die vrijheid beloofde aan de slaven die deelnamen aan de oorlog en terukeerden. Wat niet werd verwacht was dat een groot aantal van deze frontlinie-capoeira’s effectief ook overleefde. Terugkerend van de strijd langs de oevers van de rivier Paraná, composeerden en zongen ze wat één van de bekendste capoeiraliederen van de geschiedenis werd. Ze keerden terug als helden, maar... het grote aantal werkeloze veteranen dat terugkwam uit de strijd, werd (uit noodzaak) de kern van heel wat criminele activiteiten in de Braziliaanse steden. Dit zorgde voor een verdere associatie van capoeira met de criminele onderwereld. 

1885 – Saraiva Cotegipe Wet – Bevrijden van alle slaven van 65 jaar of ouder

1888,  13 mei – Afschaffen slavernij - Prinses Isabel schaft met haar 'Lei Áurea' of 'Gouden Wet' de slavernij af. Haar bodyguards, de beruchte Guarda Negra waren capoeirista’s en bevrijde slaven die haar trouw waren tot de dood ten gevolge van de 'Gouden Wet'. 

 1889 – Brazilië wordt uitgeroepen republiek ten gevolge van een militaire coup – Capoeira wordt specifiek geviseerd door de nieuwe machtshebbers o.a. als vergelding voor de daden van de Guarda Negra.

 1890, 11 oktober  – Capoeira wordt offciëel in het strafrecht opgenomen.

1890, 15 december – Verbranden van alle officiële documenten verwijzend naar het bestaan van slaven in de geschiedenis van Brazilië. Officieel gebeurde dit om deze schandalige praktijken ‘uit te wissen’. Waarschijnlijk werd dit echter gedaan om te zorgen dat slaveneigenaars geen aanspraak konden maken op een vergoeding ten gevolge van het officiële afschaffen van de slavernij.

 1899, 23 november  – Geboorte Manoel dos Reis Machado – Mestre Bimba

 Begin 20ste eeuw was capoeira wijdverspreid en werd gebruikt door criminelen, bodyguards, huurlingen en politici die de verkiezingen wilden beïnvloeden. Bahia – Politiechef Pedro de Azevedo Gordilho begon zijn cavalerie in te zetten tegen capoeira en geassocieerde uitingen van zwarte cultuur. Zware represailles en invloed van de publieke opinie herleidden capoeira naar een minder aggressief tijdsverdrijf dat beoefent werd op straat onder de berimbau.

 1912 – Bimba leert capoeira van Bentinho, een Africaan die navigatiekapitein was bij de Companhia Baiana de Navegação .

In de loop van de jaren '20 ontmoet Bimba José 'Cisnando' Lima. Cisnando, een student geneeskunde, wordt de eerste blanke student van Bimba. Hij helpt Bimba te sleutelen aan een meer respectabel kleedje voor zijn capoeira regional en brengt blanke universiteitsstudenten in contact met Bimba. Deze sociale vermenging was ongehoord in die tijd!

1928 - Bimba treedt op in het paleis van de gouverneur van Bahia, Juracy Magalhães. Hij slaagt erin de authoriteiten te overtuigen van de culturele waarde van capoeira. Dit en verdere acties van Bimba zorgen ervoor dat capoeira een air van respectabiliteit krijgt. Dit mondt uiteindelijk uit in het schrappen van capoeira uit de strafwet.

1930 – Een militaire revolutie plaatst Vargas aan de macht. Repressie van culturele uitingen als capoeira wordt vermindert. Dit om de steun van het volk te verkrijgen.

 1932 – Bimba is de eerste mestre die een formele capoeiraschool opent.

1937, 9 juli – Officiële erkenning van zijn school door de overheid. Centro de Cultura Física e Luta Regional

 1940 – Capoeira wordt na 50 jaar geschrapt uit de strafwet.

 1970 – Bimba verhuist naar Goiana.

 1974, 5 february  – Bimba sterft in Goiana.

 1978 – De stoffelijke resten van Bimba worden terug naar Bahia gebracht.

 

 

 

Capoeira is…

… een Braziliaanse gevechtsport die gevecht, dans, spel, muziek, cultuur en acrobatie combineert. Het is een spel van aanvallen en verdedigen. Het is een constante uitdaging voor de capoeirista’s die de sport beoefenen.

… erg sierlijk en vaak spectaculair om te zien. Het verbetert je kracht, je lenigheid, je coördinatievermogen en is uitstekend voor de conditie.

… een sociaal en multicultureel gebeuren. Zweten en lachen. Elke les een beetje Brazilië.